W związku z uwagami i zarzutami stawianymi Agencji Nasiennej, poniżej zamieszczamy wyjaśnienie najczęściej pojawiających się zastrzeżeń wobec naszej działalności:

 

zarzut: 1) Agencja Nasienna nie podaje podstawy prawnej wniosków o udzielenie informacji.

odpowiedź: Podstawa prawna roszczeń informacyjnych naszej organizacji wskazana jest w każdym, pojedynczym wniosku o udzielenie informacji, kierowanym do posiadacza gruntów rolnych. Stanowią ją przepisy art. 23a Ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin. Na podstawie tych właśnie przepisów nasza Spółka, jako organizacja hodowców, uprawniona jest do występowania z wnioskami (a jeśli to konieczne, również z powództwami) o udzielenie informacji w stosunku do odmian roślin chronionych na szczeblu krajowym.

W odniesieniu do odmian roślin chronionych na szczeblu wspólnotowym, podstawę naszych roszczeń stanowią przepisy art. 14 ust. 3 pkt 6 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin w zw. z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego.

Z pełnym tekstem ww. przepisów mogą Państwo zapoznać się, korzystając z linków zamieszczonych na naszej stronie WWW, w dziale "Ochrona prawna/Podstawa prawna".

 

zarzut: 2) Agencja Nasienna żąda od rolników podawania zbyt szczegółowych informacji, a ich zakres jest niejasny.

odpowiedź: Zakres informacji, które posiadacz gruntów rolnych powinien zawrzeć w odpowiedzi na otrzymane wnioski, precyzują przepisy wskazane w punkcie 1). Wszelkie wątpliwości w ocenie tej kwestii zrewidował Sąd Najwyższy w treści wyroku z dnia 10.04.2014 r. w sprawie o sygn. akt IV CSK 464/13.

 

zarzut: 3) Odpowiadając na wnioski, trzeba korzystać ze skomplikowanego formularza AGNAS.

odpowiedź: Formularz AGNAS nie jest drukiem obowiązkowym, a jedynie pomocniczym, mającym na celu ułatwienie rolnikowi udzielenia informacji. Obejmuje zaledwie cztery strony, a korzystanie z niego jest bardzo łatwe. Agencja Nasienna dołącza do wniosków o udzielenie informacji instrukcje, jak prawidłowo wypełnić formularz AGNAS, które dostępne są również na naszej stronie internetowej, w dziale „Pomoce”. Niezależnie od tego, pracownicy naszej Spółki w godzinach pracy udzielają wyjaśnień telefonicznych lub mailowych wszystkim zainteresowanym podmiotom.

Jeżeli posiadacz gruntów rolnych nie chce skorzystać z formularza AGNAS, równie dobrze może udzielić informacji mailem lub listownie, pamiętając tylko o zachowaniu formy pisemnej.

 

zarzut: 4) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest organem publicznym, więc nie może być organizacją hodowców, ani zbierać danych od rolników.

odpowiedź: Legitymacji naszej Spółki jako organizacji hodowców w rozumieniu przepisów prawa wskazanych w punkcie 1) nie zakwestionował Sąd Najwyższy, wydając w dniu 10.04.2014 r. wyrok w sprawie o sygn. akt IV CSK 464/13. Ponadto jedyny, obowiązujący Komentarz do ustawy o ochronie prawnej odmian roślin pod red. K. Felchnera wskazuje Agencję Nasienną jako jedyny w Polsce podmiot uprawniony do występowania z wnioskami o udzielenie informacji.

Podkreślamy, że wyłączne prawo do odmian roślin przysługuje podmiotom prawa prywatnego i jest chronione prawem prywatnym, a nie publicznym. Tym samym jego ochrona i egzekwowanie uprawnień z niego wynikających spoczywają wyłącznie na podmiotach prywatnych. Organy publiczne nie tylko nie muszą, ale wręcz nie mogą praw tych egzekwować.

 

zarzut: 5) Agencja Nasienna nie rozpowszechnia żadnych informacji na temat ochrony prawnej odmian roślin i udzielania odpowiedzi na wnioski.

odpowiedź: Pomimo braku obowiązku ustawowego w tym zakresie, nasza organizacja już od ponad dekady prowadzi systematyczną działalność edukacyjną: organizuje szkolenia, konferencje naukowe, publikuje informacje w ogólnopolskiej i regionalnej poczytnej prasie rolniczej. W skali ostatnich lat zamieściliśmy 325 publikacji prasowych. Ponadto przeprowadziliśmy 438 szkoleń dla rolników i doradców rolniczych. Rozesłaliśmy do wszystkich Izb Rolniczych oraz Ośrodków Doradztwa Rolniczego w całym kraju setki tysięcy broszur i ulotek, zawierających wyczerpujące informacje na temat ochrony wyłącznego prawa do odmian roślin oraz instytucji odstępstwa rolnego. Od kilku lat jesteśmy również obecni jako wystawca na największych branżowych imprezach targowych, takich jak np. Polagra-Premiery w Poznaniu, Agro-Tech w Kielcach czy Agro Show w Bednarach. Na naszym stoisku można bezpłatnie zaopatrzyć się w materiały edukacyjne, uzyskać profesjonalne wyjaśnienia w kwestii ochrony wyłącznego prawa, a nawet udzielić zaległych odpowiedzi na wnioski.

Szczegółowe informacje, materiały edukacyjne i pomocnicze zamieściliśmy również na naszej stronie internetowej, którą Państwo właśnie odwiedzacie.

Każdy posiadacz gruntów rolnych, który otrzymał wniosek o udzielenie informacji, dochowując minimalnej staranności jest więc w stanie zweryfikować fakt, że spoczywa na nim obowiązek informacyjny wobec naszej organizacji.

 

zarzut: 6) Agencja Nasienna pozyskuje dane osobowe rolników nielegalnie i przetwarza bez ich zgody.

odpowiedź: Przede wszystkim należy podkreślić, że przetwarzanie danych osobowych jest możliwe i legalne nie tylko w przypadku, gdy podmiot je przetwarzający posiada zgodę osoby, której dane przetwarza. Zgodnie z przepisami art. 23 ust. 1 pkt 2 Ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, jeśli jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W przypadku danych osobowych przetwarzanych przez naszą Spółkę, podstawę do ich przetwarzania stanowią powołane już przepisy, czyli:

  • 23a Ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, oraz
  • 14 ust. 3 pkt 6 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin w zw. z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego.

Tym samym, nasza organizacja nie musi posiadać żadnego upoważnienia do przetwarzania tych danych osobowych.

Podstawowym źródłem danych osobowych, których przetwarzanie jest konieczne, a zatem i dopuszczalne dla realizacji wynikającego z ustawy uprawnienia, są powszechne i jawne rejestry publiczne:

  • rejestr REGON Głównego Urzędu Statystycznego;
  • centralna ewidencja i informacja o działalności gospodarczej;
  • wykaz beneficjentów Wspólnej Polityki Rolnej prowadzony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

 

zarzut: 7) Nie wiadomo, do czego Agencja Nasienna wykorzystuje dane, które pozyskuje od rolników.

odpowiedź: Przepisy prawa, wskazane w punkcie 1) i 6), jasno i jednoznacznie wskazują, dla jakiego, prawnie usprawiedliwionego celu dane te są gromadzone i mogą być przetwarzane. Wykorzystanie tych informacji w jakimkolwiek innym celu byłoby sprzeczne z prawem.
Nigdy żaden podmiot nie wystąpił wobec naszej Spółki z jakimikolwiek roszczeniami z tytułu naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, tajemnicy przedsiębiorstwa czy też naruszenia dóbr osobistych. Dane posiadaczy gruntów rolnych wykorzystywane są w naszej Spółce wyłącznie dla celów związanych z realizacją uprawnień hodowców wynikających z przepisów o ochronie wyłącznego prawa do odmian roślin.

 

zarzut: 8) Nie wiadomo, czy dane osobowe przetwarzane przez Agencję Nasienną są wystarczająco zabezpieczone.

odpowiedź: Dane osobowe gromadzone przez naszą Spółkę są przetwarzane z zachowaniem wszelkich standardów i zabezpieczeń (tak technicznych, jak i organizacyjnych), co potwierdzały m.in. kontrole przeprowadzane przez GIODO. Wymóg taki wynika wprost z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych.

 

zarzut: 9) Agencja Nasienna rozsyła wśród rolników listy z danymi osobowymi innych posiadaczy gruntów rolnych.

odpowiedź: Nie jest prawdą, że do pism adresowanych do jednej, konkretnej osoby dołączane są załączniki w postaci list z danymi osobowymi innych rolników. Jedynym dokumentem, który obejmuje zbiorczo dane osobowe więcej niż jednego posiadacza danych osobowych, są listy nadawcze dołączane do pozwu o udzielenie informacji, a więc do dokumentu adresowanego do sądu. Załączenie takich pocztowych list nadawczych jest konieczne do wykazania, iż pozwany był wcześniej wzywany do dobrowolnego udzielenia informacji. Oczywiście nie jest to pełna lista nadawcza, a jedynie ta strona, na której umiejscowione są dane pozwanego (oraz ostatnia strona danej partii wysyłkowej zawierająca stempel pocztowy). Taki wyciąg z pocztowej książki nadawczej naszej Spółki musi zatem stanowić element pozwu. Nie można danych tych przerabiać lub wykreślać – byłby to wówczas dokument przerobiony i nie mógłby stanowić dowodu w postępowaniu sądowym. Takie korzystanie z danych jest zatem konieczne dla realizacji ustawowego uprawnienia i jest dozwolone ustawą o ochronie danych osobowych. Jednocześnie warto podkreślić, że ani Sąd (adresat pozwu), ani sam pozwany, nie mogą danych tych ujawniać, ani gromadzić, ani też przetwarzać w żaden sposób – nie posiadają do tego uprawnień. Jeśli zatem pozwany po otrzymaniu pozwu i zapoznaniu się z jego treścią nie usunie pozyskanych w ten sposób danych osobowych i będzie próbował je przetwarzać – to on naruszy postanowienia ustawy o ochronie danych osobowych.

 

zarzut: 10) Agencja Nasienna pozywa rolników do sądu, żeby uzyskać korzyści finansowe.

odpowiedź: Zarzut ten jest absurdalny. Zasądzany w ramach powództw sądowych obowiązek zwrotu kosztów służy pokryciu nakładów finansowych, jakie nasza Spółka musiała ponieść, aby dochodzić swoich uprawnień. Oczywistym jest, że koszty te nie powstałyby, gdyby posiadacze gruntów rolnych nie ignorowali swoich zobowiązań, lecz udzielali wymaganych prawem informacji.

Podkreślamy, że każdy pozew o udzielenie informacji poprzedzony jest nie pojedynczą, ale wieloma próbami ugodowego załatwienia sprawy. Każdorazowo, przed skierowaniem pozwu, nasza organizacja wnioskuje do zobowiązanego o dobrowolne udzielenie informacji. W braku takiej informacji ponagla adresata do udzielenia informacji, a przed złożeniem pozwu wystosowuje do niego przedsądowe wezwanie do udzielenia informacji. Dopiero zignorowanie wszystkich tych działań wiąże się z wytoczeniem powództwa.

 

zarzut: 11) Agencja Nasienna nie podejmuje prób wypracowania porozumienia z rolnikami i organizacjami rolniczymi.

odpowiedź: Nasza organizacja wielokrotnie występowała już do Krajowej Rady Izb Rolniczych z wnioskami o wypracowanie i zawarcie umowy pomiędzy organizacją hodowców a organizacją rolników, regulującej stosowanie w Polsce instytucji odstępstwa rolnego. Ostatnie takie spotkanie miało miejsce w dniu 29.01.2016 r. w siedzibie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i odbyło się z udziałem Podsekretarza Stanu, Pani Ewy Lach. Podczas tego spotkania przedstawiciel Krajowej Rady Izb Rolniczych nie wyraził woli i intencji zawarcia jakiegokolwiek porozumienia z naszą organizacją. Nie zniechęcamy się jednak. Będziemy nadal występowali do Izb Rolniczych z propozycjami wypracowania porozumienia z rolnikami. Aktualnie współpracujemy z zainteresowanymi grupami rolników na bazie umów zawieranych bezpośrednio z naszą Spółką na indywidualnych i konstruktywnych warunkach.

 

(opublikowano: 16.02.2016)