Hodowcy roślin rolniczych, zrzeszeni w Agencji Nasiennej Sp. z o.o., w grudniu 2016 roku wystosowali pismo do krajowych organizacji rolniczych z propozycją wypracowania prostszego i łatwiejszego dla rolników sposobu finansowania hodowli roślin. Opłaty wnoszone za odstępstwo rolne są niezwykle istotne dla hodowli roślin, a szczególnie dla zdolności inwestycyjnych. Wielu rolników uważa jednak, że obecny sposób zbierania opłat jest zbyt skomplikowany – dlatego też hodowcy zaprosili organizacje rolnicze do wspólnej pracy nad porozumieniem w sprawie opłat za użycie do siewu materiału ze zbioru.

            Hodowcy roślin w piśmie do organizacji rolniczych podkreślili, że wspólnym interesem jest silne i konkurencyjne polskie rolnictwo, wymagające przede wszystkim wzrostu dochodowości. Jednym z najbardziej efektywnych sposobów, by cele te osiągnąć, jest dostęp polskich rolników do nowoczesnych odmian roślin. Stąd tak ważną rolę w nowoczesnym rolnictwie odgrywa postęp hodowlany, skoncentrowany na poprawie i stabilności plonowania, jakości plonu, odporności na szkodniki i choroby.

          Zgodnie z wynikami badań, przytoczonymi w korespondencji od hodowców, udział postępu biologicznego w plonowaniu wynosi ponad 50%, podczas gdy nawożenie stanowi około 20%, a ochrona 15% (wg Nalborczyka, 1997). Postęp hodowlany przyczynia się w konsekwencji nie tylko do poprawy wyników ekonomicznych gospodarstw, lecz także do racjonalnego wykorzystania ograniczonych zasobów naturalnych oraz ochrony środowiska.

            W swoim piśmie do organizacji rolniczych hodowcy przywołali również kilka interesujących faktów, zawartych się w raporcie na temat wpływu europejskiej hodowli roślin na rolnictwo, ekonomię i społeczeństwo, który został opublikowany wiosną 2016 roku (HFFA Research GmbH):

  • dzięki hodowli roślin europejscy rolnicy w minionych 15 latach wyprodukowali dodatkowe 22 mln ton pszenicy, 3,3 mln ton rzepaku i 10 mln ton ziemniaków;
  • dodatkowe 22 mln ton pszenicy oznacza dodatkowe 32 mld bochenków chleba czyli po 64 bochenki na każdego obywatela UE;
  • naukowcy przewidują, że dzięki zaawansowanym odmianom rolnicy będą w stanie zebrać dodatkowe 76 mln ton zbóż, rzepaku i ziemniaków do 2030 roku;
  • 7% – o tyle wyższe byłyby koszty uprawy pszenicy i ziemniaków bez ostatnich 15 lat hodowli;
  • ostatnie 15 lat hodowli odpowiada za wzrost plonowania pszenicy i rzepaku o 80%, a ziemniaków o 60%;
  • szacuje się, że bez dostępu do nowoczesnych odmian dzisiejsze plony byłyby o ponad 16% niższe;
  • nawet 7 tys. euro – o tyle zwiększył się roczny dochód 1,2 mln europejskich, a w tym m.in. polskich rolników korzystających z osiągnięć hodowli roślin;
  • bez postępu hodowlanego dla osiągnięcia dzisiejszych plonów pod uprawy trzeba by przeznaczyć dodatkowe 19 mln ha – tyle gruntów rolnych znajduje się dzisiaj łącznie w Holandii, Belgii, Irlandii, Portugalii i Hiszpanii;
  • przemiana np. 19 mln ha lasów w grunty orne spowodowałaby wzrost emisji CO2 o 3,4 mld ton rocznie – to tyle, ile emituje ruch samochodowy w Niemczech;
  • dzięki hodowli roślin przez 15 lat udało się uchronić obszar wielkości Łotwy (ok. 6,5 mln ha) przed zaadaptowaniem pod uprawę roślin – szacowana w związku z tym ilość zaoszczędzonej wody wystarczyłaby na zapełnienie 22 mln olimpijskich basenów.

Ponadto z danych dostępnych w Polsce wynika, że:

  • dzięki postępowi biologicznemu plony zbóż w Polsce w doświadczeniach COBORU w latach 2000-2015 wzrosły o 15,2 dt/ha, tj. 24%, natomiast w praktyce rolniczej o 11,6 dt/ha co daje 47%;
  • w wyniku postępu biologicznego co kilka lat pojawiają się odmiany milowe w hodowli roślin, np. pierwsza polska pszenica ozima w klasie E czy łubin wąskolistny o plonie nasion na poziomie 115 – 130% wzorca i plonie białka na poziomie 132% wzorca;
  • najnowsze odmiany żyta mieszańcowego plonują w badaniach rejestrowych COBORU nawet o 27% więcej w porównaniu z odmianami populacyjnymi;
  • nowe odmiany traw pastewnych polskiej hodowli (na przykładzie kostrzewy łąkowej) oferują rolnikowi wzrost plonu zielonej masy o 18%, wzrost plonu s.m. o 11%, wzrost plonu nasion o 10%;
  • wyniki krajowej hodowli kukurydzy w latach 2006-2015 pozwoliły na zgłoszenie do doświadczeń rejestrowych COBORU 137 obiektów w kierunku użytkowania na ziarno oraz 62 obiekty w kierunku użytkowania na kiszonkę, z czego 15 odmian do użytkowania na ziarno oraz 15 odmian do użytkowania na kiszonkę z całych roślin. wpisano do Krajowego Rejestru Odmian;
  • stosowanie postępu hodowlanego w postaci nasion kwalifikowanych obniża ryzyko fitosanitarne oraz ogranicza rozprzestrzenianie organizmów kwarantannowych, co aktualnie stanowi jedną z najpoważniejszych barier eksportu rodzimej produkcji roślinnej, np.: cena ziemniaków na rynkach europejskich w miesiącu październiku była o ok. 40 €/t wyższa niż na rynku krajowym. Przy spodziewanej produkcji krajowej  9 mln ton polskie rolnictwo mogłoby uzyskać ponad 0,5 mld zł dodatkowego dochodu jedynie z samej produkcji ziemniaków i zwiększyć opłacalność produkcji.